Zasady układania folii paroprzepuszczalnych STROTEX

Aby system funkcjonował sprawnie, wszystkie prace muszą być wykonane prawidłowo i starannie. Należy przestrzegać wszelkich zasad związanych z układaniem i łączeniem folii. Dotyczy to szczególnie miejsc najbardziej newralgicznych, takich jak:

• kalenica, kosz, naroże,
• połączenia z obróbką blacharską w okapie,
• połączenia z murem, ścianą, oknem, kominem czy innym elementem wystającym z dachu.

Zastosowanie folii STROTEX musi być zgodne z dokumentacją techniczną obiektu, obowiązującymi przepisami prawnymi oraz regułami sztuki dekarskiej.

Różnice w sposobie układania wysoko- i niskoparoprzepuszczalnych folii dachowych STROTEX wynikają z ich różnych właściwości.

• Zasady ogólne
• Folia nie przejmuje funkcji właściwego pokrycia dachowego, dlatego w zalecanym terminie należy wykonać właściwe pokrycie, aby nie doszło do uszkodzeń spowodowanych działaniem promieniowania UV.
• W czasie ekstremalnej pogody (długotrwałe opady, zacinający deszcz z podmuchami) może występować miejscowe przenikanie wody w miejscach zakładek, a przy kontrłatach fizyczne zjawisko kapilarnego przenikania wilgoci.
• Do uzupełniania powierzchniowych uszkodzeń wszystkich typów folii należy używać wyciętych kawałków z oryginalnego materiału, a połączenia uszczelniać taśmą montażową.
• Ewentualne duże uszkodzenia właściwego pokrycia (dachówka, blacha) trzeba jak najszybciej usunąć.
• Folii nie należy stosować na świeżo zaimpregnowane elementy konstrukcyjne dachu.
• Kierunek układania

Folię można układać równolegle lub prostopadle do okapu, zawsze napisami do góry. Kierunek układania folii na krokwiach jest obojętny dla ich działania, wygodniej jest jednak układać je równolegle do okapu. Układanie wzdłuż krokwi jest uzasadnione tylko w kilku przypadkach: gdy właściwym pokryciem dachu są wielkoformatowe arkusze układane prostopadle do okapu lub w trakcie remontu, kiedy najlepiej jest prowadzić prace strefami. Układanie folii należy zawsze rozpocząć od dołu dachu. Dolny brzeg folii musi zachodzić na obróbkę blacharską okapu.



Rys. 7.1. 1. obróbka blacharska okapu, 2. folia

• Naciąg

Folie wysokoparoprzepuszczalne mogące leżeć bezpośrednio na izolacji termicznej układane są z lekkim naprężeniem w celu zabezpieczenia membrany przed wypchnięciem i dociśnięciem do pokrycia dachowego przez termoizolację ułożoną między krokwiami. Mogłoby to spowodować niedrożność przestrzeni wentylacyjnej nad membraną.

Folie niskoparoprzepuszczalne, w których paroprzepuszczalność została osiągnięta za pomocą mikroperforacji, należy układać na krokwiach z lekkim (minimalnym) zwisem. Zbyt duże naciągnięcie folii może spowodować powiększenie mikrootworów, a co za tym idzie przeciekanie skroplin do termoizolacji lub elementów drewnianych więźby dachowej. Ułożenie folii z minimalnym zwisem zabezpieczy ją również przed nadmiernym rozciągnięciem pod wpływem ruchów więźby dachu wywołanych wiatrem.



Rys. 7.2. Sposób naciągu folii

• Zakład

Kolejne pasma folii należy układać na zakład, którego wielkość zależy od stopnia pochylenia dachu. Ważne jest zachowanie jego właściwego wymiaru, który powinien wynosić 10-15 cm (szerokość zakładu w foliach typu STROTEX jest zaznaczona nadrukiem lub w inny charakterystyczny sposób). Przy nachyleniu dachu poniżej 22° zakładka musi wynosić co najmniej 20 cm. Dla pewności pasy można ze sobą skleić specjalną taśmą montażową. W przypadku pełnego deskowania górny pas musi zakrywać gwoździe w warstwie dolnej.



Rys. 7.3. 1. pierwsza warstwa folii, 2. kolejna warstwa ułożona z odpowiednim zakładem, 3. zaznaczona na folii wielkość zakładu

• Mocowanie i łączenie

Wszystkie FWK przybija się bezpośrednio do krokwi (deskowania) zszywkami dekarskimi za pomocą takera. Ostatecznie folie są dociskane do krokwi (deskowania) przez kontrłaty nabijane natychmiast od góry. Przycina się wtedy kontrłaty na krótkie odcinki odpowiadające szerokości jednego pasma. Kontrłaty należy mocować tak, aby wyeliminować migrację wilgoci w obszarze gwoździ. Mocowanie folii do krokwi gwoździem lub zszywką powoduje miejscowe jej przebicie i choć jest zakryte kontrłatami, nie zapewnia pełnej szczelności.

Ewentualne nieszczelności pomiędzy krokwią a kontrłatą mogą wynikać z:

• braku idealnej równoległości płaszczyzn kontrłaty i krokwi,
• powstania pustych miejsc w obszarach pomiędzy kontrłatą a krokwią,
• przebicia membrany gwoździem, co narusza jej wodoszczelną strukturę,
• łatwości, z jaką woda spływa z górnych partii membrany ku dołowi, penetrując wszelkie możliwe szpary.

Spływająca woda z łatwością penetruje puste przestrzenie pomiędzy płaszczyznami, dostając się do miejsc przebicia, przez co penetracja pogłębia się, a woda dociera w obszar termoizolacji. Aby skutecznie przeciwdziałać tego typu zagrożeniom, należy zabezpieczać miejsca krytyczne specjalną taśmą, która doskonale wypełni puste przestrzenie pomiędzy kontrłatą a krokwią, uszczelniając także miejsca przebicia folii gwoździem.



Rys. 7.4. 1. folia, 2. zszywki, 3. kontrłaty

Montaż bez zastosowania kontrłat można wykonać wyłącznie na własną odpowiedzialność. Folie należy montować jednocześnie z przybijaniem ołatowania pod zasadnicze pokrycie. Na kontrłaty przybija się łaty z rozstawem zależnym od rodzaju pokrycia zasadniczego, a po powstałej drabinie wchodzi się wyżej, aby ułożyć kolejny pas folii. Przy pełnym deskowaniu w ten sposób chroni się ponadto folię przed uszkodzeniem mechanicznym mogącym wystąpić w trakcie montażu. W przypadku konieczności układania wzdłużnego spojenia powłok muszą leżeć na krokwiach oraz być połączone i uszczelnione taśmą montażową. Przy układaniu poziomym powinno się raczej unikać pionowych połączeń folii. Jednak czasami, w celu wykorzystania odciętego z rolki kawałka folii, należy bardzo starannie wykonać połączenie, krawędzie folii koniecznie trzeba wtedy wywinąć, uszczelnić i przymocować zszywkami.



Rys. 7.5. Wzdłużne łączenie kawałków folii

Szczelina wentylacyjna

Aby szczelina nad termoizolacją dobrze funkcjonowała, musi być wykonana z zastosowaniem materiałów dystansujących, utrzymujących jej właściwą wielkość na całej długości. Jako materiału dystansującego można użyć sznura rozpiętego między krokwiami. Aby zachować właściwą szczelinę, sznurowanie należy wykonać gęsto: co 15-20 cm. Niewątpliwie lepszymi materiałami dystansującymi są włókniny, ale są zdecydowanie droższe. Ważne jest również, aby szczelina miała sprawnie działający, drożny wlot w okapie dachu i wylot na kalenicy. Jeśli istniejące otwory w kalenicy i okapie są niewystarczające, należy dodatkowo zastosować dachówki (kominki) wentylacyjne. Wokół instalacji wychodzących ponad dach folie muszą być montowane tak, aby szczelina wentylacyjna nie została zablokowana.

Folie o wysokich własnościach dyfuzyjnych nie potrzebują szczeliny wentylacyjnej nad termoizolacją i eliminują kłopoty wynikające z jej wykonania. Termoizolacja może się stykać z nimi i jedynym warunkiem ich prawidłowego działania jest sprawnie funkcjonująca wentylacja zasadniczego pokrycia dachu, którą w naturalny sposób tworzą łaty i kontrłaty. Wykonanie szczeliny wentylacyjnej, szczególnie w skomplikowanych dachach, jest dość trudne, dlatego dla zapewnienia przepływu powietrza wentylującego w newralgicznych miejscach należy zastosować wkładki wentylacyjne łączące przestrzenie nad i pod folią. Stosuje się je najczęściej, gdy nie można inaczej wpuścić powietrza pod folię, na pierwszym zakładzie nad okapem lub na narożach w koszach, gdzie wypuszczenie powietrza wentylującego pod gąsior jest bez nich trudne.



Rys. 7.6. 1. wkładka wentylacyjna, 2. górna szczelina, 3. folia, 4. dolna szczelina



Rys. 7.7. 1. wkładka wentylacyjna, 2. górna szczelina, 3. folia, 4. dolna szczelina

• Okap

Okap to miejsce, w którym zaczyna się układanie folii. Ważne, aby folia była przyklejona do pasa blachy w okapie za pomocą taśmy dwustronnie klejącej. Zabezpiecza to przed szeleszczeniem i nadmiernym rozciągnięciem folii w czasie silnych wiatrów oraz gwarantuje swobodny przepływ powietrza. Odpowiednie jej połączenie z obróbkami blacharskimi decyduje o prawidłowym odprowadzaniu opadów oraz skutecznym działaniu wentylacji dachu. Połączenie to można wykonać na dwa sposoby, zależnie od miejsca wyprowadzenia folii, a tym samym skroplin, na zewnątrz: do rynny lub pod rynnę. W obu przypadkach należy zabezpieczyć wystającą folię przed działaniem rozproszonych promieni słonecznych.

Pierwszy sposób, bardziej popularny, co nie znaczy lepszy, polega na wprowadzeniu zakończenia folii bezpośrednio do rynny. Ten system ma niestety wady. Zimą gromadzący się nad rynną lód po topniejącym śniegu zamyka przestrzeń wentylacyjną nad folią, wskutek czego zostaje zatrzymana woda w pasie okapu, a w warunkach ekstremalnych następuje podnoszenie wody pod pokrycie, co może spowodować zniszczenie folii, blach oraz pokrycia dachowego. Dużo lepszym rozwiązaniem jest rozwinięcie folii na krokwiach do samego ich końca i wyprowadzenie skroplin pod rynnę. Wprawdzie spływająca woda może przy wiejącym wietrze zalewać elewację, ale w normalnych warunkach będą to śladowe ilości i nie powinny stanowić problemu. Można za to wcześniej rozpoznać ewentualne nieszczelności lub uszkodzenia pokrycia dachu oraz nie ma niebezpieczeństwa zablokowania szczeliny wentylacyjnej. To rozwiązanie za to dość istotnie ogranicza swobodę mocowania rynien.



Rys. 7.8. Wyprowadzenie folii bezpośrednio do rynny



Rys. 7.9. Wyprowadzenie folii pod rynnę

• Kalenica

Ułożenie folii w kalenicy uzależnione jest od rodzaju użytej folii, a także od sposobu ułożenia termoizolacji. Rozróżnia się dwa rodzaje kalenicy: zamkniętą i otwartą.

Kalenicę otwartą stosuje się przy foliach niskoparoprzepuszczalnych, folię doprowadza się wtedy ok. 5 cm poniżej kalenicy, zostawiając nieosłonięty pas między kalenicą a brzegiem folii. Pas ten stanowi wylot szczeliny wentylacyjnej tworzonej przez krokwie. Otwartą kalenicę stosuje się również wtedy, gdy termoizolacja nie jest poprowadzona do wierzchołka kalenicy i nie można wyeliminować migracji pary wodnej z uwagi na ruch powietrza, tzw. konwekcję. Zaleca się wtedy wykonanie konstrukcji, w której będą odseparowane od siebie warstwy okrycia. Kalenicę zamkniętą stosuje się przy foliach wysokoparoprzepuszczalnych. Ostatnie pasmo membrany układa się na zakład i przykleja taśmą, tak aby sama kalenica była przykryta dwa razy. Szczelnie zasłonięta folią ma podstawowe znaczenie - chroni przed deszczem i śniegiem nawiewanym przez wiatr pod gąsior dachowy, prócz tego mniejsze są straty ciepła. Podwiewanie jest rzeczą naturalną, gdyż w trakcie wieloletniej eksploatacji uszczelnienia gąsiorów tracą swoje własności- wtedy woda i powietrze z łatwością penetrują termoizolację.



Rys. 7.10. Kalenica otwarta z osłoną wylotu szczeliny



Rys. 7.11. Kalenica otwarta



Rys. 7.12. Kalenica zamknięta

• Komin

Folię wokół kominów trzeba odpowiednio rozciąć i przymocować. Najpierw przecina się folię na krzyż, wywija na komin, a następnie przycina tak, by wywinięte na komin fragmenty folii miały 10-15 cm. Następnie należy szczelnie przykleić folię do komina taśmą dwustronną. Nad kominem trzeba wykonać rynienkę z folii, która zabezpieczy go przed zawilgoceniem, gdyby przez pokrycie przedostała się woda. Zadaniem rynienki jest odprowadzenie ewentualnej wody w obszar poza sąsiadujące krokwie.

W celu poprawnego zamontowania rynienki należy: odbić kontrłaty na obszarze pod fartuchem i przeciąć je w miejscu, które pozwoli wsunąć dodatkowy kawałek folii, z którego będzie wykonana rynienka. Następnie wykonuje się poprzeczne nacięcie folii pomiędzy środkami sąsiadujących krokwi wraz z 10-centymetrowymi nacięciami pionowymi folii na obu krokwiach. Należy uważać, aby miejsce przecięcia nie pokrywało się z łatą służącą do mocowania ostatecznego pokrycia dachowego. W tak przygotowane miejsce wkłada się pasek folii na głębokość minimum 10 cm, tak aby wystawał przynajmniej 15 cm poza sąsiadujące krokwie. Ponownie przybija się górne części odbitych kontrłat, a górną krawędź folii mocuje do krokwi. Dolną zawija się ku górze i przybija na łatę nad kominem, podnosząc lekko jeden jej koniec celem uzyskania łagodnego spadku. Na koniec przybija się dolne części kontrłat, pozostawiając miejsca na fartuch.



Rys. 7.13. 1. wywinięte na komin fragmenty folii, 2. rynienka odpływowa

• Okna dachowe

Otwory na okna dachowe wycina się już po ułożeniu folii. Folię trzeba przyciąć w taki sposób, aby można było wywinąć ją na ościeżnicę. Następnie należy przykleić folię dwustronną taśmą klejącą lub skorzystać z kołnierza uszczelniającego, fabrycznie dostarczonego do okna. W przypadku braku kołnierza można z dodatkowych pasków folii uszczelnić połączenie okna z folią. Część producentów okien dachowych podaje swoje sposoby wycinania i łączenia folii wotworach okiennych. Nad oknem, tak jak w przypadku innych elementów, należy wykonać rynienkę odprowadzającą wodę lub zastosować dostarczoną przez niektórych producentów systemową obróbkę zastępującą rynienkę.

• Elementy przechodzące przez dach

Niewielkie elementy (kominki wentylacyjne, anteny itp.) budynku przechodzące na wylot należy właściwie uszczelnić, a wycięcia w folii wykonywać jak najbardziej dopasowane i możliwie małe.

Folie wysokoparoprzepuszczalne należy naciąć w kształcie gwiazdki, a następnie po przełożeniu elementu przez nacięcie kawałki wywinąć wokół tego elementu ku górze i szczelnie okleić taśmą. Powyżej takiego elementu zaleca się wykonanie rynienki odpływowej z dodatkowego pasa folii, odprowadzającej ewentualną wodę.

W przypadku folii niskoparoprzepuszczalnych wokół elementów wystających niezwykle ważne oprócz szczelności połączenia jest takie montowanie folii, aby szczelina wentylacyjna nie straciła swojej ciągłości i możliwości sprawnego działania. W folii wycina się otwór w kształcie trapezu obróconego szerszą podstawą do góry. Wycięcie musi być wykonane tak, aby z naciętej folii dało się utworzyć rynienkę osłonową zaczepioną o najbliższą górną łatę w sposób, który uniemożliwi spływanie po folii skroplin do termoizolacji.



Rys. 7.14. Sposób wycinania otworów w folii

• Rynienka odprowadzająca

Rynienki sporządza się z dodatkowych kawałków folii, które podkłada się pod najbliższy zakład lub nacięcie w kształcie litery "U" wykonane nad osłanianym elementem. Podstawa litery "U" powinna być dłuższa niż szerokość chronionego otworu. Górną krawędź mocuje się do krokwi lub przykleja taśmą, a dolną zawija ku górze i przybija do najbliższej łaty bezpośrednio nad przeszkodą, zachowując minimalny spadek na jedną stronę. Rynienki zabezpieczają przed ściekającymi skroplinami lub przeciekami.



Rys. 7.15. Sposób odprowadzenia wody przez rynienkę

• Ściana szczytowa

Jeśli dach nie wystaje poza ścianę szczytową domu, folię należy ułożyć także na ścianie. W przypadku ścian sąsiadujących z połacią dachową folię należy wywinąć na wysokość ok. 5 cm powyżej płaszczyzny pokrycia dachowego, a połączenie uszczelnić dwustronną taśmą klejącą. Należy pamiętać, aby nad połączeniem pokrycia dachowego ze ścianą zamontować obróbkę blacharską w celu zabezpieczenia folii przed działaniem promieniowania UV.



Rys. 7.16. 1. folia, 2. ściana szczytowa



Rys. 7.17. 1. folia, 2. ściana, 3. folie wywinięte na ścianę

• Kosz dachowy, grzbiet

Kosz to newralgiczne miejsce dachu, szczególnie narażone na przeciekanie, dlatego trzeba je zabezpieczyć wyjątkowo dokładnie. Jest to miejsce, w którym może zbierać się woda, w związku z tym powinno być pokryte podwójną warstwą folii. Zaleca się ułożenie wzdłuż krokwi koszowej od spodu dodatkowego pasa folii. Poszczególne pasy folii z każdej połaci powinny być ułożone tak, by zachodziły na sąsiednią połać co najmniej 25 cm naprzemiennie z obu stron. Zakłady należy podkleić taśmą dwustronnie klejącą.

W celu osłony grzbietu dachu należy układać pasy folii sąsiednich połaci co najmniej na 10-15-centymetrowy zakład. Dla lepszego zabezpieczenia można też na grzbiecie położyć dodatkowy pas folii połączony szczelnie z folią ułożoną na połaciach.



Rys. 7.18. Kolejność układania warstw na grzbiecie: 1. prawe pasmo, 2. lewe pasmo ułożone z zakładem na prawą stronę, 3. dodatkowy pas folii



Rys. 7.19. Kolejność układania warstw w koszu: 1. dodatkowy pas folii, 2. prawe pasmo, 3. lewe pasmo ułożone z zakładem na prawą stronę

• Renowacja poddasza

W przypadku prac bez zdejmowania pokrycia dachowego folie należy układać pomiędzy krokwiami z zastosowaniem podbitek lub przekładek tworzących szczelinę wentylacyjną, tak aby materiał termoizolacyjny układany od strony poddasza nie dociskał folii do pokrycia. Ze względu na bezpośredni kontakt izolacji z folią mogą być stosowane wyłącznie folie o wysokiej paroprzepuszczalności. W celu zapewnienia właściwej cyrkulacji powietrza należy wykonać odpowiednie otwory nawiewne i wywiewne w okapie i kalenicy. Otwory w okapie będą również miejscem odprowadzenia skroplin.



Rys. 7.20. Sposób układania folii wysokoparoprzepuszczalnej przy renowacji poddasza: a) z użyciem podbitek, b) z użyciem przekładek: 1. podbitki, 2. przekładki